|
Szwajcaria
jest otwarta na nowe impulsy w sztuce i architekturze, ale
również przywiązuje duże znaczenie do zachowania swojego dziedzictwa
kulturalnego. Wśród 930 szwajcarskich muzeów znajdują się
zarówno duże muzea, których sława sięga daleko poza granice
kraju, a także mniej znane regionalne i lokalne muzea. Cenne
dzieła malarstwa można podziwiać w państwowych muzeach sztuki
i w willowym otoczeniu prywatnych kolekcjonerów. Gdziekolwiek
się nie obrócić między Jeziorem Genewskim i Jeziorem Bodeńskim
napotkać można w niewielkich odstępach interesujące, turystyczne
atrakcje. Dotyczy to nie tylko bajecznych krajobrazów, ale
także sztuki i architektury.
Tak słynni architekci, jak Mario Botta, Herzog & de Meuron,
Renzo Piano i Peter Zumthor wywarli wpływ na szwajcarski styl
budownictwa, także za granicą. Nadali oni nowoczesne oblicze
nie tylko miastom szwajcarskim, ale również małym wioskom,
kościołom i mostom. Wiele dzieł sztuki można znaleźć miejscach
publicznych, w parkach, nad brzegami jezior czy w lasach.
Naturalne warunki, takie jak klimat, wysokość, wilgotność
powietrza i występujące w przyrodzie materiały budowlane jak
kamień, drewno czy glina, a także korzenie kulturowe wpłynęły
na różny charakter i styl szwajcarskich budynków, w szczególności
zabudowań chłopskich. Berneński dom chłopski, rustico z Ticino
i dom engadyński to tylko kilka przykładów bogactwa architektonicznego
Szwajcarii. Można tutaj znaleźć zabytki ze wszystkich epok
europejskiej historii architektury, z których najlepiej reprezentowane
są style romański, gotycki i barokowy. Historyczne dzieła
sztuki, jak berneńskie Stare Miasto, opactwo w St. Gallen,
klasztor St. Johann w Müstair i zamki w Bellinzonie zostały
wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.
Trasa prowadzi wokół całego kraju pozwalając na wielkie wrażenia
estetyczne na małym obszarze. Łączy znane i nieznane, stare
i nowe, rozrywkę z powagą. Średnio co 30 km spotyka się instytucję
związaną z kulturą, która jest warta odwiedzin. Światowym
rekordem jest ilość muzeów: prawie tysiąc w całym kraju. Wiele
z nich jest absolutnymi hitami z architektonicznego punktu
widzenia, jak np. Centre PasquArt w Biel i nowe Centrum Paula
Klee w Bernie. Trasa proponuje zapoznanie się z ciekawymi
przykładami sztuki i architektury ze wszystkich części kraju.
Od Bazylei, która już z definicji jest miastem muzeów, po
nowoczesne miasto Zurych. A po drodze spotkania z pamiątkami
z przeszłości i współczesnymi trendami.
Dalsze informacje:
W języku polskim - Art & Business:
Baden (Region Zurychu)
|
Sztuka & Architektura w Baden
Rzymski kurort zachował wiele ze swojego dawnego wyglądu.
Późny gotyk charakteryzuje obraz miasta. O jego dużym
znaczeniu w dawnej Szwajcarii świadczą wieża miejska,
kościół i ratusz. Baden było również główną siedzibą
rodziny przemysłowców Brown i Boveri. Dzięki ich zamiłowaniu
do impresjonizmu miasto zawdzięcza jeden z najpiękniejszych
zbiorów dzieł sztuki w Szwajcarii, jakim jest Muzeum
Langmatt.
|
 |
Bazylea
Sztuka & Architektura w Bazylei
40 muzeów na 40 km2 - żadne inne miasto w Szwajcarii nie
posiada tak wiele obiektów związanych z kulturą na tak
małej powierzchni. Fascynujące kontrasty wobec dobrze
zachowanego starego miasta są dziełem uznanych architektów.
Są to przede wszystkim obiekty wystawowe autorstwa miejscowych
gwiazd Herzog & de Meuron, budynek Fundacji Beyelera zaprojektowany
przez Renzo Piano czy Muzeum Vitra Design stworzone przez
Kalifornijczyka Franka O. Gehry. Miasto nad Renem szczyci
się nie tylko najstarszym muzeum sztuki w Europie. Także
"Art Basel", najważniejsze wydarzenie branży artystycznej
co roku zachwyca licznie przybywającą publiczność.
|

|
Bellinzona (Ticino)
Sztuka & Architektura w Bellinzonie
Z kierunku północnego jest to brama do Włoch, od południa
- klucz do Alp. Ze względu na położenie miasto było nieustannym
przedmiotem sporów między mediolańskimi książętami i Konfederacją.
Mimo że Bellinzona jako centrum przemysłu posiada nowoczesne
dzielnice, dominują w niej trzy "niezwyciężone" twierdze
obronne, które przez UNESCO zostały uznane za obiekty
światowego dziedzictwa. Zamki Castelgrande, Montebello
i Sasso Corbaro są najlepiej zachowanymi obiektami średniowiecznej
architektury obronnej.
|
 |
Berno (Szwajcarski Mittelland)
Sztuka & Architektura w Bernie
W budynku Parlamentu powstawała historia. Już Goethe
i Casanova byli zachwyceni urokiem miasta z 6 km
zadaszonych arkad. Średniowieczne centrum powstało
w zakolu rzeki Aare w 1191 roku za czasów księcia
Berchtolda V. W 1983 roku zostało wpisane na Listę
Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Przy ulicy
Kramgasse 49 mieszkał Albert Einstein, który w tym
czasie napisał słynną teorię względności. W 2005
roku w Bernie otwarte zostało muzeum najsłynniejszego
berneńskiego artysty, Centrum Paula Klee, zaprojektowane
przez wybitnego architekta Renzo Piano.
|
 |
|
|
Berno (Szwajcarski Mittelland)
Centrum Paula Klee
Z ponad 4 tysiącami obrazów, co stanowi 40% wszystkich
dzieł słynnego malarza nowe Centrum Paula Klee jest największym
na świecie zbiorem tego typu. Niecodzienny, falisty budynek
zaprojektowany został przez włoskiego architekta Renzo
Piano. Centrum Paula Klee oprócz wystaw dzieł sztuki jest
również platformą dla muzyki, teatru, tańca i literatury.
|
 |
Biel (Szwajcarski Mittelland)
|
Sztuka & Architektura w Biel
Wzorowe obchodzenie się z budynkami powstałymi w
XX wieku można zaobserwować w Neustadt, gdzie w
latach 20. i 30. tego wieku powstały jednolite dzielnice
w stylu "nowego budownictwa".
|
 |
|
|
Brig (Wallis)
Sztuka & Architektura w Brig
Już z daleka widać wznoszące się trzy cebulaste
wieże barokowego pałacu Stockalpera, które nazwano
imionami Trzech Króli: Kacper, Melchior i Baltazar.
W dialekcie walserskim Brig oznacza "most". Przez
pełne życia miasto z domami patrycjuszów przepływają
rzeki Rodan i Saltina.
|
 |
|
|
Burgdorf
Muzeum Franza Gertscha
Nowoczesny budynek zaprojektowany przez szwajcarskich architektów
Jörg i Sturm dla Fundacji Willego Michela gromadzi kompletny
zbiór dzieł tego berneńskiego artysty od 1987 roku. Oprócz prezentacji
dzieł Franza Gertscha organizowane są tutaj również wystawy
czasowe.
Chur (Gryzonia)
Sztuka & Architektura w Chur
Miasto określane jako "Brama do Gryzonii" jest dumne z
historii sięgającej 5000 lat. Najstarsza, prawdopodobnie,
w Szwajcarii osada pozostała nadal uroczym miasteczkiem.
Wpływy krajów sąsiadujących widać w gotyckich budynkach
powstałych w XV i XVI wieku. Świadczą one o talentach
włoskich mistrzów budownictwa.
|
 |
Fryburg (Region Fryburg)
Sztuka & Architektura we Fryburgu
Uniwersytet, kościoły, klasztor i gotycka katedra: założone
w 1157 roku przez książęta z rodu Zähringer miasto nad
rzeką Saane jest kosmopolityczną metropolią w miniaturze
o wielu obliczach. Fascynujące projekty dotyczą kultury,
jak np. Szlak Rzeźb. Prowadzi on przez centrum miasta,
a po drodze można podziwiać ponad 40 dzieł słynnych szwajcarskich
i międzynarodowych artystów (Jean Tinguely, Niki de Saint
Phalle, Richard Serra). Wszystko to sprawia, że wizyta
w mieście staje się kulturalnym wydarzeniem.
|
 |
Genewa
Sztuka & Architektura w Genewie
W najbardziej międzynarodowym mieście w Szwajcarii znajduje
się europejska siedziba ONZ. W 1864 roku Henri Dunant
założył tutaj organizację Czerwonego Krzyża. Wartym zwrócenia
uwagi budynkiem jest siedziba Międzynarodowej Organizacji
Meteorologii (OMM) autorstwa Rino Brodbeck i Jacquesa
Roulet. Wiele wrażeń z dziedziny sztuki, architektury,
nauki i filozofii oczekuje w ponad 40 muzeach wokół wzgórza,
na którym ulokowała się najstarsza część miasta i potężna
katedra Św. Piotra. Pośrodku Rodanu na wyspie wznosi się
centrum kulturalne Forces Motrices.
|
 |
La Chaux-de-Fonds (Neuchâtel / Jura / Jura Berneńska
)
|
Sztuka & Architektura w La Chaux-de-Fonds
Najwyżej położone miasto w Szwajcarii jest miejscem
narodzin słynnego na cały świat architekta Le Corbusier.
Pozostawił on tutaj po sobie wczesne dzieła, a wśród
nich "Maison Blanche". Le Corbusier wybudował go w 1912
roku dla swoich rodziców. W 2005 roku dom po raz pierwszy
otworzy swoje drzwi dla odwiedzających. Średniowiecznych
zabytków można jednak szukać nadaremno. Wielki pożar
w 1794 roku zniszczył je niemal całkowicie. W formie
szachownicy miasto odbudował Charles-Henri Junod. Dzisiaj
uważane jest ono za najlepszy przykład Jugendstil w
Szwajcarii.
|
 |
Lozanna (Region Jeziora Genewskiego)
Sztuka & Architektura w Lozannie
Olimpijska stolica powstała na trzech wzgórzach. Podobnie
fascynujące, jak położenie geograficzne jest średniowieczne
Stare Miasto z licznymi, krętymi uliczkami. Katedra Notre-Dame
wieńczy wzgórze, na którym rozłożyło się Górne Miasto.
Niecodziennym miejscem jest wystawa "Collection de l`art
brut" w pałacu Beaulieu, gdzie francuski malarz Jean Dubuffet
pozostawił potomnym kolekcję dzieł artystów oderwanych
od rzeczywistości. Musée de l`Elysée poświęcone jest w
całości fotografii jako dziełu sztuki.
|
 |
Locarno (Ticino)
Sztuka & Architektura w Locarno
Piazza Grande tworzy bijące serce miasta. Domy bogatych
patrycjuszów z ukrytymi loggiami przypominają o latach
świetności dawnej metropolii handlowej. Pinakoteka Casa
Rusca jest jednym z najpiękniejszych pałaców w Locarno.
W jej imponujących zbiorach znajdują się dzieła dadaistów.
Galerie, sklepy i kawiarnie zapełniają uliczki miasta,
w którym panuje najłagodniejszy w Szwajcarii klimat. Symbolem
miasta jest kościół Madonna del Sasso, dokąd przybywają
liczne pielgrzymki. Z tego miejsca roztacza się również
wspaniały widok na okolicę.
|
 |
Lugano (Ticino)
Sztuka & Architektura w Lugano
Architektoniczny potencjał trzeciego co do wielkości centrum
finansowego Szwajcarii jest godny podziwu. W ciągu ostatnich
50 lat Ticino stało się jednym z najbardziej znaczących
pod względem architektury regionów. Najsłynniejsi przedstawiciele
szkoły z Ticino to Luigi Snozzi i Mario Botta. Takie budynki
autorstwa Botty, jak Banca del Gottardo (Viale Franscini),
Palazzo Ransila (Via Pretorio) lub jego własne atelier
przy Via Ciani są przykładami niepowtarzalnego stylu artysty.
|
 |
Lucerna (Centralna Szwajcaria)
Sztuka & Architektura w Lucernie
Nowoczesne akcenty charakteryzują budowle francuskiego
architekta Jeana Nouvel. Jego centrum Kulturalno-Kongresowe
(KKL) i The Hotel zaliczają się do dzieł sztuki o międzynarodowym
znaczeniu. Symbolem Lucerny jest Most Kapliczny z wieżą
wodną. To najstarszy zadaszony drewniany most w Europie,
który powstał na początku XIV wieku.
|
 |
Martigny (Wallis)
Sztuka & Architektura w Martigny
W 1976 roku w południowej części miasta odkryto fundamenty
rzymskiej świątyni. Wokół nich zbudowano Fundację Gianadda,
w której każdego roku odbywają się trzy do czterech wystaw
obrazów i rzeźb. Znaczącym świadkiem średniowiecznego
Wallis są ruiny zamku La Bâtiaz z widokiem na Dolinę Rodanu.
|
 |
Montreux-Vevey (Region Jeziora Genewskiego)
Sztuka & Architektura w Montreux-Vevey
Styl belle epoque pozostawił na Riwierze Waadtlandzkiej
wiele śladów. Pełne przepychu hotele, domy mieszczan i
wille można licznie znaleźć w obu miastach. Łagodny klimat
i bogactwo kultury sprawiło, że w Montreux i Vevey chętnie
osiadali się Cesarzowa Sisi, Ernest Hemingway i Charlie
Chaplin. Le Corbusier wybudował w Corseaux willę "Le Lac".
Słynny jest także zamek Chillon. Inspirował on wielu pisarzy,
jak Lorda Byrona ("Więzień z Chillon").
|
 |
Neuchâtel (Jura / Jura Berneńska)
Sztuka & Architektura w Neuchâtel
Obok dworca kolejowego w niebo wznosi się szklana
wieża. Jej wnętrza zajmuje Główny Urząd Statystyczny.
To przykład architektury, która zwraca uwagę na
aspekty ekologiczne. Wiele ciekawych miejsc można
odkryć wokół centrum. Stare Miasto charakteryzuje
się domami mieszczan z żółtego wapienia. W bibliotece
przechowywane są rękopisy Jean-Jacquesa Rousseau,
a w Centrum Dürrenmatta - literacką spuściznę szwajcarskiego
autora. Klejnot pośrodku jeziora to hotel na palach
Palafitte Neuchâtel
|
 |
|
|
Riggisberg
Fundacja Abegga.
Założona w 1961 roku Fundacja Abegga jest instytutem zajmującym
się historią sztuki, który przechowuje cenne zbiory tekstyliów
z całego świata. W muzeum położonym niedaleko Berna można
podziwiać tkaniny i wyroby tekstylne produkcji europejskiej,
śródziemnomorskiej i bliskowschodniej od antyku do XVIII
wieku.
|
 |
Romont
Muzeum malarstwa na szkle
Sztuka malowania na szkle przeżywa w Romont drugą młodość.
Na południowy zachód od Fryburga wznosi się sylwetka średniowiecznego,
założonego w XIII wieku miasteczka. W krainie malarstwa
na szkle ta ponad stuletnia tradycja przedstawiana jest
w nowoczesny sposób.
|
 |
San Gottardo
La Claustra
Zainscenizowane w postmodernistycznym, klasztornym stylu
pomieszczenia oferują sale seminaryjne, pracownie, bibliotekę
i hotel wellness. Tematy takie, jak skały, woda, światło
i ogień towarzyszą gościom w podróży w czasie i przestrzeni.
W głębi skał pielęgnowane jest również ciało: regionalne
potrawy, wino i woda z pięciu własnych źródeł.
|
 |
Schaffhausen (Wschodnia Szwajcaria / Liechtenstein)
Sztuka & Architektura w Schaffhausen
Już z daleka widać, jak obraz miasta charakteryzuje twierdza
Munot. Twierdza obronna zbudowana została w 1563 roku
przez Henryka Schwarza. Do dzisiaj co wieczór o godzinie
21.00 rozlega się z murów dźwięk charakterystycznych dzwonków.
W halach Nowej Sztuki odwiedzający powracają do teraźniejszości.
|
 |
Szwajcarska Karta Muzealna
Szwajcarska Karta Muzealna
Z kartą można odwiedzić ponad 400 muzeów, zamków i pałaców
w całej Szwajcarii. Karta upoważnia do bezpłatnego podziwiania
zbiorów i wystaw specjalnych wszystkich partnerów, którzy
w uczestniczą w programie. Kartę można nabyć we wszystkich
urzędach pocztowych, w ponad 200 muzeach, w ośrodkach
informacji turystycznej oraz przez Internet.
|
 |
Sion i Sierre (Wallis)
Sztuka & Architektura w Sion i Sierre
Pośród jednego z najważniejszych terenów uprawy winorośli
w Szwajcarii tylko 15 km dzieli średniowieczne miasta
Sion i Sierre. Liczne zamki i pałace dają spojrzenie na
wielostronną historię kultury w Dolinie Rodanu.
|
 |
Solothurn (Szwajcarski Mittelland)
Sztuka & Architektura w Solothurn
Najpiękniejsze barokowe miasto Szwajcarii było od XVI
do XVIII wieku siedzibą francuskich "Ambasadorów". Międzynarodowa
atmosfera, którą przywieźli ze sobą królewscy ambasadorowie
jest do dzisiaj odczuwalna. Sakralne budowle towarzyszą
odwiedzającym na każdym kroku: Na Starym Mieście można
naliczyć 11 kościołów i kaplic, tyle samo również fontann
i wież. Mimo starych murów żyje się tutaj z duchem czasów.
Architekci z Bazylei Herzog & de Meuron są autorami nowoczesnego,
szklanego budynku firmy Helvetia-Versicherung.
|
 |
St. Gallen (Wschodnia Szwjacaria / Liechtenstein)
Sztuka & Architektura w St. Gallen
Wspaniała synteza tradycji i postępu charakteryzuje miasto
wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.
Dzielnice Starego Miasta są świadkami średniowiecznej
dumy mieszkańców. Gwałtowny rozwój koronkarstwa pod koniec
XIX wieku wpłynął na styl budownictwa. Podobne do pałaców
budynki fabryk, wille i muzea budowane były w Jugendstil.
Obok nich nowoczesne akcenty stworzyli Santiago Calatravas
"Muschel", Herzog & de Meurons czy Heinz Tesar.
|
 |
Swiss Historic Hotels
Swiss Historic Hotels
Szczególne wrażenia oczekują gości w Szwajcarskich Hotelach
Historycznych. W każdym z budynków powstałych w latach
1682 - 1908 dzięki pieczołowicie pielęgnowanym architektonicznym
detalom roztacza się urok dawnych czasów. Stylowe wnętrza
i najwyższej klasy gościnność.
|
 |
Thun (Berneński Oberland)
Sztuka & architektura w Thun
Średniowieczna prostota i urok belle epoque tworzą w Thun
jedność. Ze wzgórza zamkowego roztacza się malowniczy
widok na Stare Miasto i kościół, który po raz pierwszy
wymieniony został w 762 roku i należy do 12 legendarnych
kościołów nad Jeziorem Thun.
|
 |
Vaduz (Wschodnia Szwajcaria / Liechtenstein)
Sztuka & Architektura w Vaduz
Główna miejscowość Księstwa Liechtenstein znajduje się
w cieniu potężnego zamku. Pośrodku pasażu dla pieszych
ulokowały się Muzeum Narodowe, Muzeum Znaczków Pocztowych,
Sale Budownictwa Angielskiego i Muzeum Sztuki. Dzięki
ich ascetycznej architekturze sztuka eksponowana jest
w wyrazisty sposób. Zdjęcie: Muzeum Sztuki. Monolityczny
budynek zaprojektowany przez architektów z Bazylei Morger,
Degelo & Kerez mieści Muzeum Współczesnej i Klasycznej
Sztuki.
|
 |
Winterthur (Region Zurych)
Sztuka & Architektura w Winterthur
Winterthur zaprasza do spędzenia czasu w muzeach o wyjątkowej
atmosferze. Zbiory Oskara Reinharta "Am Römerholz" i zbiory
sztuki francuskiej małżeństwa Hahnloser w Villa Flora
to wyjątkowe przykłady prywatnego mecenatu. Powiew świeżości
przyniosło nowe Centrum Fotografii. Nie można pominąć
wizyty w Muzeum Sztuki zbudowanym w latach 1913-1915.
Jego rozbudowa należy do najczęściej publikowanych przykładów
nowych budynków muzealnych i jest dzieła architektów Gigon
& Guyer. Między obiema częściami wybudowano łącznik.
|
 |
Zug (Centralna Szwjacaria)
Sztuka & Architektura w Zug
W mieście nad Jeziorem Zug sztuka współczesna jest dostępna
dla wszystkich. W centrum miasta znajduje się dworzec
kolejowy, który dzięki pełnej tajemnic instalacji świetlnej
Jamesa Turella przemienia się nocą w pomieszczenie dla
medytacji. Ciekawa jest również plaża miejska z popularnymi
domkami dzieła Tadashi Kawamata.
|
 |
Zurych
Sztuka & Architektura w Zurychu
Wspólnie z Londynem i Nowym Jorkiem także Zurych stał
się jednym z najważniejszych miejsc dla współczesnej sztuki.
W "Down Town" można odwiedzić 50 muzeów. W 5. dzielnicy,
w Zurychu-West wokół zabudowań dawnego browaru Löwenbräu
powstała alternatywna scena muzyczna. Ale również Le Corbusier,
Jean Tinguely czy Max Bill pozostawili w Zurychu swoje
ślady. W hali głównej dworca w Zurychu ponad głowami pasażerów
unosi się wielobarwny anioł dzieła Niki de Saint Phalle.
|
 |
|